Wuběr rěčow:

Chrósćicy –daloko přez swoje mjezy znate

 

Bjarnat II. z Kamjenca da pozdaću na městnje prjedawšeho pohanskeho kultnišća prěnju cyrkej twarić, kotraž bu japoštołomaj Symanej a Judźe Tadejej poswjećena. Z tym nasta tu jedna z prěnich křesćanskich wosadow wokoliny. Dźensniša barokna farska cyrkej bu wot 1769 hač do 1771 twarjena a wot biskopa Jakuba Jana Wóskeho dnja 27.10.1771 poswjećena.

 

 

Woznam městnostneho mjena

Městnostne mjeno je – kaž pola Chróstawy – wot starosłowjanskeho słowa chróst za „kerčina“ wotwodźenet (přir. hornjoserbsce chrósćina = kerčina). [žórło: Ernst Eichler, Hans Walther: Ortsnamenbuch der Oberlausitz – In: Deutsch-slawische Forschungen zur Namenkunde und Siedlungsgeschichte. Band 28. Akademie-Verlag, Berlin 1975, S. 150. 2] Chrósćicy buchu w lěće 1225 k prěnjemu razej stawiznisce naspomnjene. Prěnje wopismo při wikowanskej dróze Via Regia ležaceje wsy Crosticz je z lěta 1248.

Historisko-statistiske podaća »

Mjezynarodny folklorny festiwal na Chróšćanskich burskich dworach

 

Mnozy drje znaja Chrósćicy přez Mjezynarodny folklorny festiwal. Mjeztym zo skupiny z cyłeho swěta tysacy přihladowarjow zbliska a daloka z rejemi a hudźbu zahorja, zapleńča Chróšćenjo hosći na swojich dworach z kulinariskimi chłóšćenkami.

wjace »

 

 

Kopańca hač do krajneje klasy

 

Kopańca je naše žiwjenje – tak hraja naše šěsć mustwa přeco zaso na prědnich pozicijach a su krajnu klasu docpěli. Ze 150 čłonami je SJ Chrósćicy 1981 z. t. najsylniše towarstwo našeje gmejny.

wjace »

 

 

 

 

Chóšćanske pasionske zjednoćenstwo je čłon Europasiona

 

Na europskej runinje je tež Chóšćanske pasionske zjednoćenstwo. 2017 přistupi Europasionej, kotryž zjednoći pod hesłom „Samsna wěra, samsny ideal“ wjace hač 80 skupin pasionskich hrajerjow ze 16 krajow Europy. Kóžde 10 lět předstaja so w Chrósćicach pasionske hry z wjace hač 240 sobuskutkowacymi lajkami.

wjace »

 

 

Najrjeńša žnjeńska króna Sakskeje

 

„Chróšćanske wjesne towarstwo staji krajnej domchowance žnjeńsku krónu“, takle čitachmy 14. septembra 2009 w Sakskej nowinje. Tehdy bu naša žnjeńska króna w Biskopicach k prěnjemu razej jako najrjeńša króna Sakskeje hódnoćena. Tež 2012 w Sebnicy, 2016 w Torgawje a 2018 w Coswigu wobsadźichu naše króny 1. městno na krajnej runinje.

wjace »

 

 

 

 

Putniska hospoda na putniskim puću

 

Přez Chrósćicy wjedźe Ekumeniski putniski puć Via Regia ze Zhorjelca do Vacha. Njezańdźe drje žadyn dźeń w lěćnym połlěće, na kotrymž njepřińdu putnicy přez našu wjes. Někotryžkuli přenocuje tu w putniskej hospodźe, zo by  mocy za přichodny dźeń nabył. A někotři přińdu w zymskim połlěće zaso do hospody, zo bychu nam we wobłuku kulturneje zymy wo swojich dožiwjenjach na putniskim puću rozprawjeli.

wjace »

Ekumeniski putniski puć Via Regia »

 

 

 

Wopomnišća: Kapałka wosrjedź wsy

 

Kapałka wosrjedź Chrósćic ma na mnohich zwjetša młodych ludźi z našich wjeskow dopominać, kotrež su we woběmaj swětowymaj wójnomaj padnyli abo zhubjeni. Wona bu 27. decembra 1925 poswjećena. Před postawu bolosćiweje maćerje swěća so wšědnje swěčki. Srjedu do matrowneho tydźenja modla so  wěriwi před kapałku swjaty róžowc.

Wopomnjenska tafla w kapałce dopomina na wopyt  japoštołskeho nuncija Eugena Pacellija, pozdźišeho bamža Piusa XII (1939-1958), dnja 27. junija 1921 w Chrósćicach.

 

 

 

Pomnik za padłych pólskich wojakow

 

W poslednich aprylskich dnjach lěta 1945 cychnowachu mjez Halštrowom, Pančicami a Hórkami sylne boje, při kotrychž přińdźe něhdźe 2000 wojakow druheje pólskeje armeje wo žiwjenje. Jim k česći bu pomnik na Fulkec hórce postajeny.

28. apryla kóždeho lěta přijědu turisća a wójnscy weteranojo z Pólskeje, zo bychu swojim  padnjenym krajanam česć wopokazali.

Dnja 20. septembra 1975 wopyta jón pozdźiši bamž Jan Pawoł II. jako Krakowski kardinal Karol Wojtyła.

 

 

Šibjeńca – tež dźensa hišće znata

 

Štó z nas domoródnych drje njeznaje šibjeńcu při dróze do Jaseńcy? Lědma štó pak drje wě, hdy wotmě so tu poslednje wotprawjenje. Běše to 31. awgusta 1804.

W nocy wot 8. na 9. februar 1802 běše wěsty Jakub Kmjeć, Pawluša mjenowany, z Kozarc rodźeny a w Baćonju ženjeny, we Wudworju pola bura Wrobla woheń zadźěłał. Poł Wudworja je so tehdy wotpaliło, wjele skotu sobu zahinyło. Tónle Kmjeć bě potom posledni, kotrehož na Chróšćan šibjeńcy wotprawichu a spalichu. Kapłanaj Jakub Cyž a Michał Haška staj jeho na smjerć přihotowałoj a na šibjeńcu přewodźałoj. (žórło: Krajan 3)

 

 

 

Kolebka biskopa steješe tu

 

Jakub Jan Józef Wóski z Baerenstamma (* 26. julija 1692 w Chrósćicach, † 3. decembra 1771 w Budyšinje) běše wot 1743 hač do swojeje smjerće dekan katolskeho kapitla swj. Pětra w Budyšinje a Japoštołski prefekt Mišnjanskeho biskopstwa we woběmaj Łužicomaj. Wosky přija jako prěni z Budyskich dekanow biskopsku swjećiznu. 1771 poswjeći wón našu dźensnišu cyrkej.

wjace »

 

 

Chróšćanska chronika

Chronika je tuchwilu jenož na němskej stronje přistupna.